เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2020 โฆษกเลขาธิการองค์การสหประชาชาติแจ้งว่า สนธิสัญญาการห้ามใช้อาวุธนิวเคลียร์ (Treaty on the prohibition of nuclear weapons หรือ Nuclear Weapon Ban Treaty หรือ TPNW) ได้รับการให้สัตยาบันครบ 50 ประเทศแล้ว ซึ่งเป็นเงื่อนไขของการมีผลบังคับใช้ของสนธิสัญญาฉบับดังกล่าว (ตามข้อ 15 (1) ของสนธิสัญญาTPNW ) ทั้งนี้ สนธิสัญญาการห้ามใช้อาวุธนิวเคลียร์จะมีผลใช้บังคับอย่างเป็นทางการในวันที่ 22 มกราคม 2021

สนธิสัญญา TPNW นั้น มีวัตถุประสงค์เพื่อห้ามการใช้อาวุธนิวเคลียร์ และกิจกรรมใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้อาวุธนิวเคลียร์ ซึ่งรวมถึงการไม่พัฒนา ทดสอบ ผลิต ได้มา ครอบครอง กักตุน ใช้หรือขู่ว่าจะใช้อาวุธนิวเคลียร์ สนธิสัญญาฉบับนี้ยังห้ามติดตั้งอาวุธนิวเคลียร์ในดินแดนของตนรวมถึงการให้ความช่วยเหลือแก่รัฐใด ๆ ในการดำเนินกิจกรรมที่ต้องห้ามเหล่านี้ด้วย ทั้งนี้ รัฐสมาชิกจะต้องป้องกันและปราบปรามการกระทำใด ๆ ที่ขัดต่อวัตถุประสงค์ของสนธิสัญญาฉบับดังกล่าวซึ่งดำเนินการโดยกลุ่มบุคคลหรือดินแดนใด ๆ ที่อยู่ภายใต้เขตอำนาจหรือดินแดนของตนอีกด้วย นอกจากนั้น สนธิสัญญายังกำหนดให้รัฐสมาชิกจะต้องให้ความช่วยเหลืออย่างเพียงพอแก่บุคคลที่ได้รับผลกระทบจากการใช้หรือทดลองอาวุธนิวเคลียร์ รวมถึงการดำเนินมาตรการใด ๆ ที่จำเป็นและเหมาะสมเพื่อแก้ไขเยียวยาสิ่งแวดล้อมภายในดินแดนที่อยู่ภายใต้เขตอำนาจของตนอันเป็นผลมาจากกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับอาวุธนิวเคลียร์ดังกล่าวอีกด้วย

TPNW เป็นสนธิสัญญาที่ได้รับการรับรองโดยมติที่ประชุมใหญ่ขององค์การสหประชาชาติเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2017 โดยมติเห็นชอบของ 122 ประเทศ (ไม่เห็นชอบ 1 ประเทศ ได้แก่ประเทศเนเธอร์แลนด์ และงดออกเสียง 1 ประเทศ ได้แก่ ประเทศสิงคโปร์) สำหรับประเทศไทยนั้น ประเทศไทยได้ให้สัตยาบันเข้าเป็นภาคีสมาชิกแล้วตั้งแต่เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2017

ทั้งนี้ อย่าสับสนกับสนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ (Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons หรือ Non-Proliferation of Nuclear Treaty หรือ NPT) ซึ่งเป็นสนธิสัญญาที่มีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันการกระจายของอาวุธนิวเคลียร์และเทคโนโลยีอาวุธ เพื่อส่งเสริมการใช้พลังงานนิวเคลียร์ในทางสันติ และนำไปสู่การลดอาวุธนิวเคลียร์และการลดกำลังรบ สนธิสัญญา NPT มีประเทศสมาชิกลงนามมากถึง 190 ประเทศ และมีผลใช้บังคับตั้งแต่เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 1970 สำหรับประเทศไทยนั้น ประเทศไทยได้เข้าเป็นภาคีสนธิสัญญา NPT โดยการภาคยานุวัติตั้งแต่เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 1972)

📌 คำอธิบายน่าสนใจ: การให้สัตยาบัน (ratification) หมายถึง การที่ประเทศหนึ่งซึ่งเข้าร่วมเจรจาในสนธิสัญญานั้นตั้งแต่แรก ได้ให้ความยินยอมเพื่อผูกพันตามสนธิสัญญานั้น โดยการให้สัตยาบันเปรียบเสมือนการยืนยันว่า ประสงค์จะให้สนธิสัญญาฉบับนั้นมีผลใช้บังคับตามกฎหมายต่อประเทศของตน (ต่างจากคำว่า ภาคยานุวัติ (accession) ซึ่งเป็นกรณีที่สนธิสัญญาฉบับที่ลงเข้าผูกพันมีผลบังคับใช้อยู่แล้ว)

อ้างอิง: https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2020-10-24/un-secretary-generals-spokesman-the-occasion-of-the-50th-ratification-of-the-treaty-the-prohibition-of-nuclear-weapons และ https://www.un.org/disarmament/wmd/nuclear/tpnw/

อ่านรูปแบบเว็ปไซต์ได้ที่: https://thanapatofficial.wordpress.com/2020/10/25/nuclear-weapon-ban-treaty-entry-into-force/

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here